Cách cài đặt linux

     
1. GIỚI THIỆU

Bạn đang là người dùng Windows, và bạn cũng nghe rất nhiều về một hệ điều hành Linux miễn phí mã nguồn mở bảo mật không vi-rút, và bạn cũng đã thâm nhập vào thế giới Linux này tìm hiểu nhưng vẫn chưa tìm ra được cho mình một bản phân phối Linux nào trong số hàng trăm bản phân phối phù hợp cho một người mới bước chân vào thế giới Linux này. Nếu là như vậy, thì bài viết này sẽ giải quyết vấn đề này cho bạn. Blog bommobile.vn xin giới thiệu đến bạn bản phân phối Linux tốt nhất cho người mới sử dụng Linux là Linux Mint.

Bạn đang xem: Cách cài đặt linux

Linux Mint có một ưu điểm hàng đầu cho người mới bước chân vào thế giới Linux là Linux Mint có giao diện cài đặt và giao diện sử dụng dễ nhất, đồng thời đáp ứng tốt các nhu cầu sử dụng hàng ngày của người dùng.

Linux Mint hiện phát hành ra thị trường 2 bản mới nhất 2020 là Linux Mint 19.3 Tricia và LMDE 4 Debbie (viết tắt của Linux Mint Debian Edition 4 Debbie). Trong đó, Linux Mint 19.3 Tricia phát triển dựa trên Ubuntu với 3 giao diện người dùng là Cinnamon, MATE, và Xfce, còn LMDE 4 Debbie phát triển dựa trên Debian. Và bài viết này mình sẽ giới thiệu đến bạn ấn bản Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64bit mới nhất 2020.

Linux Mint 19.3 Tricia chỉ cần máy tính có cấu hình: RAM tầm 2GB, đĩa cứng tầm 20GB, và màn hình có độ phân giải tầm 1024×768. Vậy là với yêu cầu phần cứng này, thì tất cả các máy tính hiện nay đều cài đặt tốt ấn bản Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64bit.

Mời bạn cùng khám phá.

 

 2. CÁCH CÀI ĐẶT HỆ ĐIỀU HÀNH LINUX MINT 19.3 TRICIA Ở CHUẨN UEFI/ GPT

 

Các công cụ cần chuẩn bị:Công cụ chính: Đĩa USB có dung lượng từ 4GB trở lên, ở bài viết này mình dùng USB có dung lượng 4GB.Máy tính có kết nối Internet (tùy chọn).

 

Phần 1: Tạo USB boot Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit từ file ISO bằng công cụ Rufus

 

– Phần 1 này được thực hiện trên hệ điều hành Windows 10 Pro phiên bản 1903 64bit.

*

 

B1: Sau khi tải về, giải nén các công cụ ở phần chuẩn bị, chép tất cả vào một thư mục để dễ làm. Sau đó cắm USB vào máy tính, chú ý là đảm bảo USB không có dữ liệu gì quan trọng trước khi làm.

*

 

B2: Chạy file rufus-3.9p.exe với quyền quản trị Administrator để tạo, xuất hiện cửa sổ Rufus update policy yêu cầu cập nhật phiên bản Rufus mới nhất, nhắp nút Yes để đồng ý cập nhật (yêu cầu có Internet), rồi xuất hiện cửa sổ chính Rufus là Rufus 3.9.1624 (Portable). Từ cửa sổ chính này, nhấn cặp phím Alt+E cho đến khi dòng trạng thái ở dưới cùng xuất hiện dòng chữ “Dual UEFI/BIOS mode enabled” để tạo ra một USB boot Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit ở cả 2 chế độ BIOS Legacy và UEFI.

Chú ý: File .ISO Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit hỗ trợ cả 2 chế độ BIOS Legacy và UEFI, còn bản 32bit chỉ hỗ trợ ở chế độ BIOS Legacy.

*
*
*
*

 

B3: Từ cửa sổ chính Rufus 3.9.1624 (Portable), chọn các thông số ở các mục như sau:

Mục Device: công cụ Rufus tự động xác định được USB cắm vào (ở bài viết này USB có nhãn là USB4GB (E:) <4GB>), nếu máy tính cắm nhiều USB thì chọn USB cần tạo.

Mục Boot selection: mặc định là Disk or ISO image (Please select), giữ nguyên rồi nhắp nút SELECT bên cạnh để chọn file .ISO Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit, xuất hiện cửa sổ Open, nhắp chọn file .ISO Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit (có dạng là linuxmint-19.3-cinnamon-64bit.iso), rồi nhắp nút Open để chọn.

*

 

Mục Partition scheme: để mặc định là MBR.

Mục Target system: để mặc định là BIOS or UEFI.

Mục Volume label: để mặc định là Linux Mint 19.3 Cinnamon 64bit, có thể đổi tên nhãn đĩa USB nếu cần.

Mục File system: để mặc định là FAT32 (Default).

Mục Cluster size: để mặc định là 4096 bytes (Default).

*

 

Sau khi chọn xong 7 mục trên, nhắp nút START để bắt đầu tạo, xuất hiện cửa sổ ISOHybrid image detected yêu cầu chọn chế độ ghi file .ISO, nhắp chọn tùy chọn “Write in ISO Image mode (Recommended)” theo đề xuất, rồi nhắp nút OK, xuất hiện tiếp cửa sổ Rufus cảnh báo là tất cả các dữ liệu trên USB này sẽ bị xóa sạch, nếu đã chắc chẵn thì nhắp nút OK. Quá trình tạo bắt đầu diễn ra cho đến khi thanh Status xuất hiện chữ READY là xong. Nhắp nút CLOSE để đóng cửa sổ Rufus lại là xong.

*
*
*
*

 

B4: Sau khi tạo xong USB boot Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit bằng Rufus, dùng Bootice để kiểm tra các phân vùng của USB. Chạy công cụ Bootice.exe với quyền quản trị Administrator, xuất hiện cửa sổ Bootice, chọn thẻ Physical disk, mục Destination Disk chọn USB cần kiểm tra, rồi nhắp nút Parts Manage, xuất hiện cửa sổ Partition Management, quan sát thấy USB có 1 phân vùng duy nhất là LINUX MINT. Sau khi kiểm tra xong, nhắp lần lượt nút Close và Exit để đóng cửa sổ Bootice lại.

*
*
*

 

B5: Dùng trình quản lý file của Windows để xem nội dung của đĩa USB có những file, folder nào, giúp hiểu rõ hơn về USB boot Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit mới tạo ra.

*

 

B6: Kiểm tra USB boot Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit vừa tạo ra có chạy được không, dùng công cụ QemuBootTester và chạy với quyền quản trị Administrator. Mời xem các hình minh họa sau.

*

 

Chế độ BIOS Legacy:

*
*

 

Chế độ UEFI:

*
*

 

 

Phần 2: Phân vùng lại đĩa cứng hiện tại đang sử dụng (hoặc mới mua) về dạng Unallocated và chuyển đĩa cứng về dạng GPT

 

B1: Khảo sát hiện trạng máy tính định cài đặt hệ điều hành Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit. Với máy tính đang sử dụng Windows 10 Pro 64bit, nhắp chuột phải vào nút Start, chọn System, quan sát thấy máy tính đang dùng hệ điều hành Windows 10 Pro – Phiên bản 1903 Build 18362.30 – 64bit. Tiếp tục dùng công cụ MiniTool Partition Wizard Pro Ultimate 11.6 có sẵn trong USB cứu hộ chuyên dụng WinPE 10-8 Sergei Strelec, quan sát thấy đĩa cứng HDD dạng GPT có 6 phân vùng, trong đó có 5 phân vùng đầu liên quan đến các hệ điều hành Windows và Android, và một phân vùng thứ 6 cuối cùng là phân vùng Data để chứa dữ liệu của mình (dung lượng 133.2GB).

*
*

 

B2: Xóa các phân vùng hiện tại của hệ điều hành Windows và Android của máy tính đã khảo sát ở bước 1 bằng công cụ MiniTool Partition Wizard Enterprise 11.6. Dùng USB cứu hộ máy tính WinPE 10-8 Sergei Strelec boot vào chế độ UEFI để kích hoạt Windows 10 PE. Cắm USB vào máy tính, mở máy tính lên (nếu chưa mở) hoặc khởi động lại máy tính (nếu đã mở), nhấn phím để kích hoạt Boot Options (ví dụ máy HP nhấn F9, máy DELL nhấn F12, …), chọn USB boot vào chế độ UEFI… Và màn hình chính của Windows 10 PE xuất hiện.

Nói thêm: Khi cài đặt ở chuẩn BIOS Legacy thì chọn USB boot vào chế độ BIOS Legacy, còn nếu cài đặt ở chuẩn UEFI thì chọn USB boot vào chế độ UEFI.

Tham khảo thêm các hình minh họa sau:

*
*
*
*
*
*

 

B3: Từ màn hình chính Windows 10 PE ở bước 2, nhắp nút Start, nhắp chọn mục Programs WinPE, nhắp chọn tiếp mục HARD DISK, nhắp chọn công cụ MiniTool Partition Wizard 11.6, xuất hiện cửa sổ chính của MiniTool Partition Wizard Enterprise 11.6. Từ cửa sổ chính này, xóa lần lượt 5 phân vùng đầu để đưa về thành phân vùng Unallocated, chỉ giữ lại phân vùng thứ 6 là phân vùng Data (dung lượng 133.2GB), và chuyển dạng đĩa cứng về GPT (nếu đĩa cứng đang là MBR).

*

 

Cách Xóa 1 Phân Vùng:

Nhắp chuột phải vào phân vùng cần xóa, nhắp chọn Delete, xuất hiện cửa sổ Warning yêu cầu xác nhận xóa (nếu có) thì nhắp nút Yes đồng ý xóa, phần vùng được đưa về dạng Unallocated.

 

– Xóa phân vùng Recovery đầu tiên:

Nhắp chuột phải vào phân vùng Recovery (đang có dung lượng 529MB), nhắp chọn Delete, phần vùng được đưa về dạng Unallocated 530MB.

*
*

 

– Xóa các phân vùng còn lại (4 phân vùng):

Thực hiện tương tự như xóa phân vùng Reocvery bên trên. Cuối cùng chúng ta được phân vùng Unallocated (dung lượng 99.7GB).

*

 

Nói thêm (Bonus – Có thể bỏ qua): Từ phân vùng Unallocated 99.7GB bên trên, cũng có thể tạo mới thành 1 phân vùng chính primary với tên nhãn là LinuxMint giúp dễ dàng nhận biết khi cài đặt. Từ cửa sổ chính MiniTool Partition Wizard Enterprise 11.6, nhắp chuột phải vào phân vùng Unallocated, nhắp chọn mục Create, xuất hiện cửa sổ Create New Partition. Từ cửa sổ này, khai báo các thông số như sau.

Xem thêm: Trọn Bộ Các Thông Tin Chi Tiết Về Cước Gọi Vietnamobile Giá Rẻ 2021

*
*

 

Mục Partition Label: đặt tên nhãn phân vùng là LinuxMint.Mục Create As: Để mặc định là Primary.Mục Drive Letter: Để mặc định là C:.Mục File System: Để mặc định là NTFS.Mục Cluster Size: Để mặc định là Default.Các mục trong khung Size And Location: Để mặc định.

 

Sau khi khai báo các thông số xong, nhắp nút OK để tạo.

*

 

– Cách chuyển dạng đĩa cứng từ MBR về GPT:

Nhắp chuột phải vào Disk 1 MBR 232.89GB, nhắp chọn mục Convert MBR Disk to GPT Disk, và đĩa cứng được chuyển qua Disk 1 GPT 232.89GB. Ở bước 1 khảo sát hiện trạng máy tính thì đĩa cứng mình đang là GPT, nên bỏ qua thao tác chuyển này.

 

B4: Tiếp theo bước 3, nhắp nút Apply ở góc trên bên trái để lưu lại, xuất hiện cửa sổ Apply Changes? yêu cầu xác nhận việc lưu lại các thay đổi, nếu đã chắc chẵn mọi thứ thì nhắp nút Yes để đồng ý, sau khi xong xuất hiện cửa sổ Successful cho biết quá trình lưu đã thành công. Đóng công cụ lại là xong.

*
*
*

 

 

Phần 3: Cài đặt Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit từ đĩa USB boot Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit đã tạo ở phần 1

 

Nói thêm: Khi cài đặt các bản phân phối Linux nói chung và bản phân phối Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit nói riêng ở chế độ UEFI/ GPT, thì đĩa cứng nên có hệ thống file là GPT (GUID Partition Table), và với hệ thống file GPT, thì đĩa cứng có thể chia tới 128 phân vùng chính, mỗi phân vùng có dung lượng có thể lên tới 18 Exabytes ~ 18.800.000 TB. Theo chuẩn cài đặt các bản phân phối Linux, khi cài đặt ở chế độ UEFI/ GPT, sẽ bao gồm 3 phân vùng là phân vùng EFI System Partition (định dạng là EFI System Partition, dung lượng ~ 500MB), phân vùng Swap (định dạng là swap, dung lượng ~ dung lượng RAMx2, máy tính mình có RAM = 6GB -> dung lượng phân vùng Swap ~ 6x1024x2 = 12288MB trong đó 1GB = 1024MB), và phân vùng /root (định dạng là ext4, với Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit dung lượng cài đặt cần ít nhất là 15GB). Trong Linux coi các thiết bị là các tập tin được lưu tại thư mục /dev, ví dụ ở chuẩn PATA ổ đĩa cứng vật lý thứ 1 là hda (/dev/hda), ổ đĩa cứng vật lý thứ 2 là hdb (/dev/hdb)…; ổ đĩa cứng vật lý ở chế độ UEFI/ GPT được chia tối đa là 128 phân vùng chính (primary) là hda1. hda2, hda3,… và hda128; từ hda129 trở đi dành cho các phân vùng logical. Chú ý là với đĩa cứng chuẩn cũ PATA thì dùng ký hiệu hda (Hard Disk A), còn đĩa cứng chuẩn mới hơn SCSI/ SATA thì dùng ký hiệu sda (SCSI Device A).

 

B1: Cắm USB vào máy tính, mở máy tính lên (nếu chưa mở) hoặc khởi động lại máy tính (nếu đã mở), nhấn phím để kích hoạt Boot Options (ví dụ máy HP nhấn F9, máy DELL nhấn F12, …), chọn USB boot vào chế độ UEFI.

*

 

B2: Trình nạp các tùy chọn cài đặt Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit xuất hiện, ở cửa sổ này chúng ta chọn tùy chọn cài đặt Start Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit để giúp việc cài đặt dễ dàng hơn, và Logo Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit xuất hiện. Sau khi chuẩn bị xong tất cả, màn hình chính Linux Mint xuất hiện. Ở đây, chúng ta có thể chỉ thử nghiệm hệ điều hành này trên USB hoặc cài đặt vào đĩa cứng máy tính để sử dụng lâu dài. Ở bài viết này mình sẽ cài đặt vào đĩa cứng máy tính, nên mời bạn xem các bước tiếp theo.

*

 

B3: Từ màn hình chính Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit, nhắp đôi vào biểu tượng Install Linux Mint trên màn hình, xuất hiện cửa sổ Welcome yêu cầu chọn ngôn ngữ cài đặt (Linux Mint hỗ trợ nhiều ngôn ngữ khác nhau có cả tiếng Việt), ở bài viết này mình chọn ngôn ngữ là tiếng Anh English, và nhắp nút Continue để tiếp tục.

 

B4: Xuất hiện cửa sổ Keyboard layout để chọn kiểu bố trí phím trên bàn phím, ở bài viết này để mặc định kiểu bàn phím là English (US), rồi nhắp nút Continue để tiếp tục.

 

B5: Xuất hiện cửa sổ Preparing to install Linux Mint, giúp tùy biến bản cài đặt Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit bằng cách tải về các cập nhật, các drivers mới nhất (yêu cầu máy tính kết nối Internet).

Tùy chọn Install third-party software for graphics and Wi-Fi hardware, Flash, MP3 and other media: Cài đặt thêm phần mềm của bên thứ 3 cho card màn hình, card wifi, Flash, MP3 và các thiết bị khác. Mặc định tùy chọn này không được chọn.

Ở bài viết này, mình để mặc định, rồi nhắp nút Continue để tiếp tục, xuất hiện cửa sổ Unmount partitions that are in use? yêu cầu ngắt kết nối thiết bị đĩa cứng (/dev/sda) trước khi tiếp tục, nhắp nút Yes để đồng ý.

 

B6: Xuất hiện cửa sổ Installation type, giúp chọn kiểu cài đặt Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit, tùy theo hiện trạng của máy tính hiện tại mà cửa sổ này có các tùy chọn kiểu cài đặt khác nhau. Ở bài viết này, mình chọn tùy chọn Something else, đây là tùy chọn nâng cao, giúp tùy biến việc cài đặt. Sau khi chọn xong, nhắp nút Continue để tiếp tục.

 

B7: Ở cửa sổ Installation type tiếp theo, chúng ta thấy có một đĩa cứng SATA (là file thiết bị /dev/sda) gồm có phân vùng LinuxMint là /dev/sda1 đã chuẩn bị ở phần 2 (dung lượng 107085MB) và phân vùng DATA chứa dữ liệu của mình là /dev/sda2 (dung lượng 142971MB). Từ cửa sổ này, chọn phân vùng /dev/sda1 rồi nhắp nút ngay bên dưới để xóa rồi đưa về thành phân vùng free space (lúc này dung lượng là 107087), rồi tiếp theo nhắp chọn phân vùng free space và tạo ra 3 phân vùng (EFI System Partition, /swap, và /root) phục vụ cho việc cài đặt Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit ở chuẩn UEFI/ GPT.

 

– Tạo phân vùng EFI System Partition:

Nhắp chọn phân vùng free space, nhắp nút + ngay bên dưới để tạo phân vùng EFI System Partition, xuất hiện cửa sổ Create partition, chọn các thông số ở các mục như sau:

-> Mục Size: nhập 500MB

-> Mục Type for the new partition: chọn tùy chọn Logical

-> Mục Location for the new partition: chọn tùy chọn Beginning of this space

-> Mục Use as: EFI System Partition

Sau khi chọn xong 4 mục trên, nhắp nút OK để tạo. Một phân vùng /dev/sda1 được tạo ra.

 

– Tạo phân vùng swap:

Nhắp chọn phân vùng free space, nhắp nút + ngay bên dưới để tạo phân vùng Linux Swap, xuất hiện cửa sổ Create partition, chọn các thông số ở các mục như sau:

-> Mục Size: nhập dung lượng là dung lượng của RAMx2, ví dụ máy mình là 6GB RAM, thì nhập dung lượng là 6x1024x2 = 12288MB (trong đó 1 GB = 1024 MB).

-> Mục Type for the new partition: chọn tùy chọn Logical

-> Mục Location for the new partition: chọn tùy chọn Beginning of this space

-> Mục Mount point: chọn swap area

Sau khi chọn xong 4 mục trên, nhắp nút OK để tạo. Một phân vùng /dev/sda3 được tạo ra.

 

– Tạo phân vùng /root:

Nhắp chọn phân vùng free space, nhắp nút + ngay bên dưới để tạo phân vùng /root, xuất hiện cửa sổ Create partition, chọn các thông số ở các mục như sau:

-> Mục Size: nhập dung lượng còn lại của phân vùng free space, ở máy tính mình là 94299MB

-> Mục Type for the new partition: chọn tùy chọn Primary

-> Mục Location for the new partition: chọn tùy chọn Beginning of this space

-> Mục Use as: chọn Ext4 journnaling file system

-> Mục Mount point: chọn /

Sau khi chọn xong 5 mục trên, nhắp nút OK để tạo. Một phân vùng /dev/sda4 được tạo ra.

 

Nếu phân vùng này chưa được format thì nhắp thêm dấu kiểm vào ở cột Format?

 

Vậy là chúng ta đã tạo xong 3 phân vùng phục vụ cho việc cài đặt Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit ở chuẩn UEFI/ GPT.

 

B8: Tiếp theo bước 7, chọn phân vùng /root (là file thiết bị /dev/sda4) để cài đặt, rồi nhắp nút Install Now ngay bên dưới. Xuất hiện cửa sổ Write the changes to disks? yêu cầu xác nhận việc format 3 phân vùng (EFI System Partition, swap, /root), nếu đã chắc chẵn mọi thứ, nhắp nút Continue để tiếp tục.

 

B9: Tiếp theo bước 8, xuất hiện cửa sổ Where are you? yêu cầu cho biết nơi sinh sống, ví dụ nhập vào Ho Chi Minh City, rồi nhắp nút Continue để tiếp tục.

 

B10: Tiếp theo bước 9, xuất hiện cửa sổ Who are you? yêu cầu nhập thông tin tài khoản đăng nhập, chúng ta nhập vào như sau:

Mục Your name: nhập tên người sử dụng, ví dụ bommobile.vn

Mục Your computer’s name: nhập tên máy tính để phân biệt với các máy tính khác trong một mạng LAN, ô này được tự động điền vào

Mục Pick a username: nhập tên tài khoản đăng nhập, ô này được tự động điền vào

Mục Choose a password: nhập mật khẩu đăng nhập, ví dụ nhập 123456

Mục Confirm your password: nhập lại mật khẩu đăng nhập, ví dụ nhập 123456

– Để nguyên tùy chọn Require my password to log in để tăng cường bảo mật cho người sử dụng.

 

Sau khi khai báo các mục trên, nhắp nút Continue để tiếp tục. Quá trình cài đặt Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit lên đĩa cứng ở chuẩn UEFI/ GPT bắt đầu diễn ra cho đến khi hoàn thành và xuất hiện cửa sổ Installation Complete, cho biết quá trình cài đặt đã hoàn thành và yêu cầu khởi động lại máy tính để sử dụng, nhắp nút Restart Now để khởi động lại máy tính, xuất hiện Logo Linux Mint với dòng chữ “Please remove the installation medium, then press ENTER” yêu cầu rút USB ra khỏi máy tính và nhấn phím ENTER để khởi động lại máy tính. Vậy là quá trình cài đặt Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit từ đĩa USB boot Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit đã xong.

 

3. SỬ DỤNG

Mở máy tính lên, màn hình đăng nhập đầu tiên xuất hiện với tài khoản đã tạo là bommobile.vn, nhập mật khẩu đã tạo là 123456 vào ô bên dưới, rồi nhắp nút Log In để đăng nhập vào. Màn hình chính Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit xuất hiện. Sau đây là một số hình ảnh về hệ điều hành Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit.

 

4. KẾT LUẬN

Vậy là bommobile.vn đã giới thiệu đến bạn cách cài đặt hệ điều hành Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit lên đĩa cứng ở chuẩn UEFI/ GPT từ đĩa USB boot Linux Mint 19.3 Tricia Cinnamon 64-bit. Đến đây bài viết cũng đầy đủ và chi tiết rồi, nếu bạn có ý kiến gì, xin để lại comment bên dưới. Cám ơn bạn đã đọc hết bài viết.


Chuyên mục: Tin Tức